***This article is in Dutch***
De antifascist en anticommunistische intellectueel Arthur Koestler beschreef de Tweede Wereldoorlog ooit als een strijd ‘tegen een totale leugen in naam van een halve waarheid’. Daarmee bedoelde hij dat de geallieerde retoriek van vrijheid en democratie niet geheel geloofwaardig was, maar nog altijd verreweg te verkiezen boven de verheerlijking van brute kracht en gehoorzaamheid aan gezag van de asmogendheden.
Zo moeten we ook de Amerikaanse verkiezingen zien. De Trump-campagne stoelt op een aantal grote leugens: dat hij de verkiezingen van 2020 niet verloren heeft, dat klimaatverandering geen probleem is, dat conservatieven systematisch gediscrimineerd worden en dat de Verenigde Staten bedonderd worden door hun bondgenoten. De Harris-campagne staat in het teken van halve waarheden: dat we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen geleidelijk aan moeten afbouwen, dat hightech-oplossingen altijd te verkiezen zijn boven lowtech-benaderingen en dat internationaal recht iets is waar de VS vrijelijk uit kan kiezen.
Silicon Valley
Wie van de twee er ook wint, Europa zal er alleen voor komen te staan – al zal de manier waarop sterk verschillen. In een tweede termijn zal Donald Trump klimaatafspraken verwerpen, de macht van Rusland en Saoedi-Arabië over mondiale energiemarkten versterken en pal achter rechtse Silicon Valley-bobo’s als Elon Musk en Mark Zuckerberg gaan staan, terwijl hun bedrijven privacy- en intellectuele eigendomsrechten schenden, online haat welig laten tieren en ruim baan geven aan desinformatie en propaganda. Europa zou geen bondgenoot vinden in de VS, of zelfs op stevige weerstand kunnen stuiten, bij pogingen om Big Tech te reguleren, Oekraïne te steunen en CO₂-emissies terug te dringen.
Bij een presidentschap van Kamala Harris zou veel van het beleid van Joe Biden worden voortgezet. Toch vaart ze duidelijk haar eigen koers. Neem Big Tech. Harris heeft sterke banden met Silicon Valley en veel grote sponsoren uit de techindustrie. Daarom komt ze mogelijk in de verleiding om af te wijken van het klassieke beleid van de Democraten om monopolies tegen te gaan, en zo haar goede verhoudingen met de techwereld te behouden. Ze zal dit hoe dan ook niet abrupt doen, aangezien onder Biden veel scherpe critici van Big Tech in het Witte Huis werkten.
Fossiele brandstoffen
Op energie- en milieugebied zal Harris veel van Bidens beleid voortzetten, onder meer door de Amerikaanse productie van fossiele brandstoffen aan te jagen. Dat is slecht nieuws voor het klimaat, maar de Democraten zetten erop in dat de Amerikanen beter zelf kunnen voorzien in de vraag naar fossiele brandstoffen dan Vladimir Poetin en Mohammed bin Salman in de kaart te spelen. Dat zal op de korte termijn ook de Europese economieën ten goede komen.
Op de langere termijn zal de strategie van Harris, zoals die van Biden, sterk lijken op die van veel EU-landen: het bescheiden stimuleren van duurzame energie, elektrificatie van het wagenpark, plannen maken voor de volgende generatie kernreactoren en sterk inzetten op het afvangen en opslaan van CO₂.
Technocratische consensus
Ironisch genoeg is het beleid van Harris dus het evenbeeld van de technocratische consensus in Brussel en de meeste EU-hoofdsteden. Europa staat echter amper op haar politieke radar, terwijl Trump juist heel veel aan Europa denkt. Trump omringt zich meer dan Harris met mensen die nauwe banden met de Europese politiek hebben. Er is dus ook een schare Europese politici – Orbán, Farage, Le Pen en Wilders – die Trump luidkeels steunen zoals weinigen dat doen voor Harris.
Bij een overwinning van Trump zou Europa er alleen voor komen te staan, niet alleen waar het aankomt op beleid, maar ook in het omgaan met de leugens, chaos en polarisatie die Trump ook op Europa los zou laten. Een overwinning van Harris zou Europa tenminste meer ademruimte geven om de eigen gekoesterde halve waarheden na te streven.
Deze bijdrage werd eerder gepubliceerd in dagblad De Limburger en is onderdeel van een reeks van Studio Europa Maastricht over de mogelijke gevolgen van de verkiezingen in de Verenigde Staten.
Cyrus Mody is hoogleraar geschiedenis van wetenschap, technologie en innovatie aan de Universiteit Maastricht. Deze bijdrage is onderdeel van een reeks van Studio Europa Maastricht over de mogelijke gevolgen van de verkiezingen in de Verenigde Staten.
