***This blogpost is in Dutch***
Hoe ga jij met afval om? En hoe kunnen we samen toewerken naar een samenleving waarin alles wat we gebruiken opnieuw wordt ingezet? Dat was de hamvraag tijdens de CitiDem-burgerdialoog in Geleen op dinsdagavond 24 februari. Zo’n tachtig Limburgers kwamen bijeen om te praten over afval, hergebruik en circulaire economie.
Tijdens deze interactieve avond, georganiseerd door Studio Europa Maastricht en het Expertisecentrum voor Regionale Circulaire Economie (ERCE), stonden de ervaringen en ideeën van Limburgers centraal.
Verschillende perspectieven aan één tafel
De avond begon met een duurzaam Indonesisch buffet, waarbij deelnemers met elkaar kennismaakten en in gesprek gingen over hun eigen koopgedrag, afvalscheiding en ideeën voor verandering. De groep was divers: mensen die al zeer bewust leven, maar ook deelnemers die aangaven nog zoekende te zijn.
Vervolgens verzorgden Juul Jeurninck-Janssen (beleidsmedewerker duurzaamheid bij de gemeente Sittard-Geleen), Manuel Gaertner (beleidsadviseur circulaire economie bij de gemeente Weert) en Nicole Rijkens-Klomp (medeoprichter van ERCE en onderzoeker en adviseur bij de Universiteit Maastricht) de inleiding, onder leiding van moderator Job Zomerplaag. Met hun kennis en expertise gaven zij het publiek een beter beeld van wat er al wordt gedaan in Limburg, maar ook van de valkuilen die daarbij komen kijken.
Die diversiteit aan kennis en ervaring was volgens facilitator Rik Frissen kenmerkend voor de avond. “Ik heb geleerd dat het best wel goed is om verschillende perspectieven samen te brengen. Ik zat aan tafel met mensen die veel van deze onderwerpen af wisten, en met mensen die nog niet zo bewust leven. En je merkte echt dat de dialoog niet botste; het gesprek en de meningen vloeiden eigenlijk heel mooi in elkaar over.”
Hij vervolgt: “Ik denk wel dat er een stukje bewustzijn is gecreëerd over wat er mogelijk is, ook in de eigen gemeente, en wat je als consument kunt doen.”
Van bewustwording naar actie
Tijdens twee workshoprondes werkten deelnemers in kleine groepen aan concrete aanbevelingen voor gemeenten en de provincie. Welke drempels ervaren inwoners? Wat kan beter? En hoe kunnen bestaande initiatieven worden versterkt?
Jeurninck-Janssen was zelf ook facilitator van een van de groepen en zag vooral een enthousiaste groep deelnemers. “Ik vond het echt een leuke avond, omdat je meteen met inwoners persoonlijk contact hebt en er veel bruisende ideeën ontstaan over dingen die je kunt doen. Het was ook interessant om alle beweegredenen te zien: waarom doe je iets wel of juist niet? En daar kom je dus op zo’n avond ook echt achter.”
Volgens haar doen veel inwoners al meer dan ze zelf denken. “Je merkt ook wel dat veel inwoners al veel dingen rond duurzaamheid doen, en dat inspireert anderen weer om op in te haken.”
Zelf deelde zij haar eigen ervaringen met de deeleconomie, zoals het platform Peerby (waarbij je gemakkelijk spullen met anderen kunt uitwisselen) en de repaircafés in Sittard-Geleen.
Een gezamenlijke stap richting circulariteit
De uitkomsten van de avond worden gebundeld in een wetenschappelijk rapport en gepresenteerd aan beleidsmakers. Daarmee krijgen de ideeën van inwoners een concrete plek in het regionale debat over circulariteit.
De CitiDem-burgerdialoog liet zien dat de overgang naar een circulaire economie niet alleen draait om technologie of regelgeving, maar om mensen: om gesprekken, bewustwording, samenwerking en het besef dat veel duurzame praktijken al bestaan.
De vraag hoe we hergebruik zoveel mogelijk kunnen stimuleren, kreeg geen eenduidig antwoord. Maar één conclusie was helder: een duurzamere wereld begint bij ontmoeting — en bij de bereidheid om samen te zoeken naar wat beter kan.
Duurzaamheid van onderaf
Tot slot benadrukten deelnemers zelf het belang van het gesprek. Een bezoeker gaf na afloop aan verrast te zijn door de hoeveelheid ideeën in de groep: “Veel mensen hebben eigen ideeën hebben; uit elke hoek komt iets anders.”
Op de vraag of mensen nu duurzamer zullen gaan leven, antwoordde zij:
“Ik denk vooral dat we met elkaar in gesprek moeten blijven. Dat we spullen aan elkaar kunnen uitlenen, kleren aan elkaar kunnen doorgeven of ideeën aan elkaar kunnen vertellen, zodat we het samen doen, van onderaf, en niet van bovenaf.”
De deelnemer kwam door de avond ook tot een persoonlijk inzicht:
“Ik dacht dat ik niet zo duurzaam leefde, maar ik geef mijn kleren door, we hebben een tuin en gebruiken eigen groenten, en we lenen spullen uit en van de buren. Ik doe toch al meer dan ik dacht”
Een andere deelnemer benadrukte vooral de energie van de avond: “Ik vond het heel inspirerend en leuk om de energie te voelen, en we konden echt participeren.”
Nieuwe inzichten leverde het gesprek volgens hem zeker op: “Door de diversiteit aan tafel kreeg ik andere invalshoeken te horen. Ik zat naast inwoners, een ondernemer en een energiecoach. Het was leuk om verschillende standpunten te horen.”
Of mensen na deze avond volgens hem duurzamer gaan leven? “Ze leven al heel duurzaam, maar we hebben zeker een paar dingen opgestoken, ik zelf ook. Overigens leef ik ook al best duurzaam: zo heb ik heb geen auto en doe bijna alles op de fiets, ik eet bewust en maak bewuste keuzes.”
Klik hier om het rapport te downloaden.
Bekijk de foto’s hieronder voor een sfeerimpressie van de avond:
Gefinancierd door de Europese Unie. De geuite standpunten en meningen zijn echter uitsluitend die van de auteur(s) en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs die van de Europese Unie of de subsidieverstrekkende instantie. Noch de Europese Unie, noch de subsidieverstrekkende instantie kan hiervoor aansprakelijk worden gesteld.
